Cách điều trị và phòng ngừa tái phát nấm lưỡi ở trẻ em

Bệnh nấm lưỡi ở trẻ em là bệnh lành tính do nấm Candida gây ra, thường không gây nguy hiểm cho trẻ nhưng dễ tái phát nếu không được điều trị dứt điểm. Bài viết dưới đây, chuyên gia Dr.Papie sẽ hướng dẫn mẹ cách điều trị bệnh nấm lưỡi ở trẻ em an toàn và hiệu quả nhất, giúp bé yêu nhanh khỏi bệnh và hạn chế tình trạng tái nhiễm.

1. Cách điều trị nấm lưỡi ở trẻ em trong trường hợp nhẹ

Trong trường hợp nhẹ, nấm lưỡi ở trẻ có các biểu hiện sau:

• Các mảng trắng chỉ xuất hiện lác đác trên lưỡi. Các đốm trắng này ăn sâu vào niêm mạc lưỡi và khó làm sạch, nếu cố cạo bỏ có thể làm lưỡi bị tổn thương, gây chảy máu.
• Trẻ cảm thấy đau nhức lưỡi, gai lưỡi sưng đỏ.
• Hơi thở có mùi hôi do chất thải của nấm tiết ra.

Khi nấm lưỡi mới ở giai đoạn đầu, mẹ chỉ cần rơ lưỡi cho trẻ thường xuyên để điều trị bệnh. Bệnh thường khỏi sau 7-10 ngày điều trị. Cách điều trị bệnh nấm lưỡi ở trẻ em trong giai đoạn này chủ yếu là rơ lưỡi cho trẻ bằng gạc rơ lưỡi được tẩm các dung dịch có khả năng diệt khuẩn kháng nấm vừa giúp làm sạch khoang miệng trẻ, vừa có tác dụng chữa bệnh nấm lưỡi.

Bước 1: Lựa chọn dung dịch rơ lưỡi cho trẻ

Các dung dịch mẹ có thể chọn gồm:

•  Dung dịch rơ lưỡi chuyên dụng: Denicol, gemmni, wesser.
•  Dịch chiết thảo dược: Dịch chiết lá hẹ, dịch chiết rau ngót…

Lưu ý:

• Dung dịch rơ lưỡi chuyên dụng sẽ giúp mẹ tiết kiệm thời gian chuẩn bị, tiện lợi hơn khi sử dụng nhưng có thể gây một số tác dụng phụ với những trẻ nhạy cảm như nôn ói, đau đầu, sốt.
• Dịch chiết thảo dược an toàn, lành tính với trẻ em và không gây tác dụng phụ, tuy nhiên điều chế khá lích kích khiến mẹ tốn thời gian và công sức chuẩn bị.

Bước 2: Vệ sinh tay trước khi rơ lưỡi cho trẻ.

Mẹ rửa tay sạch sẽ trước khi rơ lưỡi cho trẻ bằng cồn y tế hoặc xà phòng để loại bỏ vi khuẩn, vi nấm bám trên tay.

Lưu ý: 

• Ưu tiên sử dụng cồn y tế vì cồn có khả năng bay hơi hoàn toàn, không bị dính chất tẩy rửa như xà phòng.
• Nếu sử dụng xà phòng, cần rửa tay thật kỹ dưới vòi nước chảy ít nhất 30 giây để đảm bảo sạch khuẩn và hóa chất.

Bước 3: Sử dụng gạc rơ lưỡi khô hoặc gạc xỏ ngón, thấm vào dung dịch đã chuẩn bị để rơ lưỡi cho trẻ.

Lưu ý:

• Gạc rơ lưỡi phải đảm bảo vô trùng.
• Nên sử dụng loại gạc đã được dệt thành hình ống vừa ngón tay trỏ của mẹ vì sự tiện lợi, không gây cộm, vướng cho trẻ trong quá trình rơ lưỡi so với loại gạc quấn quanh ngón tay.

Bước 4: Rơ lưỡi cho trẻ.

Mẹ bế trẻ bằng tay còn lại, giữ cố định phần đầu trẻ, đầu cao hơn phần thân để tránh tình trạng nôn trớ. Mẹ đặt ngón trỏ lên môi dưới của bé để bé mở miệng, bắt đầu rơ lưỡi cho bé theo thứ tự sau:

• Rơ nướu: Mát xa nhẹ nhàng 2 bên nướu theo chuyển động tròn. Động tác này đặc biệt tốt đối với trẻ đang mọc răng vì giúp loại bỏ vi khuẩn xâm nhập vết nứt ở nướu.
• Rơ quanh miệng: Rơ 2 bên niêm mạc má và vòm miệng của trẻ.
• Rơ lưỡi: Nhẹ nhàng vuốt theo 1 hướng, từ trong ra ngoài.

Rơ lưỡi cho trẻ bằng các dung dịch chuyên dụng hoặc dịch chiết thảo dược đều có ưu điểm và nhược điểm. Các dung dịch chuyên dụng có thể gây tác dụng không mong muốn, trong khi dịch chiết thảo dược điều chế khá tốn công và không đảm bảo vô khuẩn. Vì vậy hiện nay các mẹ có xu hướng sử dụng loại gạc rơ lưỡi chuyên dụng đã được tẩm sẵn dịch có khả năng diệt khuẩn kháng nấm.

Gạc rơ lưỡi Dr.Papie với thành phần thảo dược, điều trị an toàn, hiệu quả nấm lưỡi ở trẻ, khắc phục nhược điểm của 2 loại dịch rơ lưỡi trên.

Hiệu quả: 

• Thành phần dịch tẩm gồm nước muối sinh lý, NaHCO3, dịch chiết lá hẹ, xylitol đều có khả năng làm sạch khoang miệng, tiêu diệt vi khuẩn vi nấm. Sự kết hợp của 4 chất này tạo hiệu quả vượt trội trong chữa trị nấm lưỡi ở trẻ em.
• Thiết kế: Gạc được dệt hình sóng nước, tạo ma sát, giúp loại bỏ vi khuẩn, vi nấm hiệu quả ở cả những vị trí khó làm sạch.

An toàn với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ:

• Thành phần dịch tẩm từ tự nhiên, an toàn cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. 
• Gạc được tiệt trùng 2 lần, mỗi gạc đóng trong 1 gói kín, đảm bảo vô khuẩn.
• Chất liệu polyester mềm mại và không vương sợi bông, do đó không gây kích ứng hay viêm đường hô hấp. 

Tiện lợi, nhanh gọn:

• Thiết kế gạc dạng xỏ ngón nhỏ gọn, dễ sử dụng hơn so với loại gạc quấn quanh ngón tay.
• Gạc được tẩm sẵn dịch diệt khuẩn kháng nấm, tiết kiệm thời gian, công sức cho mẹ.

Sản phẩm được Bộ y tế cấp phép lưu hành sử dụng hàng ngày cho trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và được nhiều chuyên gia Nhi khoa khuyên dùng. Vì vậy mẹ có thể yên tâm về chất lượng của sản phẩm. Mẹ tìm hiểu thêm về gạc rơ lưỡi chuyên dụng Dr.Papie chữa nấm lưỡi tại đây.

2. Cách chữa nấm lưỡi ở trẻ em trong trường hợp nặng

Trong trường hợp nấm lưỡi nặng, trẻ xuất hiện những triệu chứng sau:

• Các đốm trắng lan rộng thành mảng lớn, không chỉ tập trung ở lưỡi mà lan khắp khoang miệng trẻ: Niêm mạc má, vòm miệng, nướu, môi, amidan…
• Xuất hiện vết nứt ở góc miệng, da khô hơn, có hiện tượng bong tróc.
• Nấm có thể lan xuống cổ họng, thực quản gây tức ngực, khó nuốt, nôn ói.
• Nấm có thể lan xuống cơ quan hô hấp của trẻ (phổi, phế quản) gây viêm nhiễm.

Ở giai đoạn này, mẹ phải đưa trẻ đến gặp bác sĩ để được điều trị kịp thời và dứt điểm, tránh để nấm lây lan ngày càng rộng khiến bệnh nặng hơn và kéo dài thời gian điều trị.

Cách chữa nấm lưỡi ở trẻ em khi nấm phát triển và lan ra quanh miệng là sử dụng thuốc được bác sĩ chỉ định như: Nystatin, Fluconazole, Miconazole.

Ưu tiên: Sử dụng thuốc điều trị nấm lưỡi ở trẻ em có tác dụng tại lưỡi: Nystatin và Miconazole để tránh gây tác dụng phụ. Chỉ sử dụng thuốc gây tác dụng toàn thân Fluconazole trẻ không đáp ứng điều trị với 2 thuốc trên.

Xem thêm: Chuỗi hình ảnh hình ảnh nấm lưỡi ở trẻ em khiến mẹ giật mình.

2.1. Thuốc trị nấm lưỡi ở trẻ em Nystatin

Thuốc chống nấm dạng bột pha nước rơ lưỡi, có tác dụng chủ yếu tại vùng lưỡi bị nấm. 

Liều dùng: 

Pha theo tỉ lệ: 1 gói thuốc với 1 muỗng caphe nước đun sôi để nguội.

• Trẻ sơ sinh: Mỗi lần ½ gói, ngày rơ 2 lần.
• Trẻ em: Mỗi lần 1 gói, ngày rơ 2 lần.

Chỉ pha thuốc đủ dùng cho 1 lần.

2.2. Thuốc chữa nấm lưỡi ở trẻ em Miconazole

Thuốc chống nấm dạng kem bôi gây tác dụng chủ yếu tại lưỡi.

Liều dùng:

• Trẻ sơ sinh: Mỗi lần 1/2 muỗng cà phê, ngày rơ 2 lần.
• Trẻ em: Mỗi lần 1/2 muỗng cà phê, ngày rơ 4 lần.

2.3. Thuốc trị nấm lưỡi ở trẻ em Fluconazole

Thuốc chống có tác dụng trị nấm toàn thân. Phụ thuộc vào độ tuổi và tình trạng của bé mà bác sĩ chỉ định dạng sử dụng của thuốc.

Liều dùng:

• Trẻ sơ sinh:

• 2 tuần đầu sau khi sinh: 3 – 6 mg/kg/lần; cách 72 giờ/lần.
• 2 – 4 tuần sau khi sinh: 3 – 6 mg/kg/lần; cách 48 giờ/lần.

• Trẻ em: 6mg/ kg/ ngày.

Cách bôi thuốc thuốc chữa nấm lưỡi trẻ em dạng rơ, bôi

Bước 1: Nhỏ hoặc bôi thuốc lên gạc vô trùng.

Lưu ý:

• Không nên sử dụng gạc quấn, nên sử dụng gạc chuyên dụng hình ống thuận tiện hơn giúp mẹ dễ dàng điều trị cho bé.
• Nhỏ hoặc bôi thuốc với lượng đúng theo hướng dẫn sử dụng, không dùng với lượng lớn vì có thể gây tác dụng không mong muốn cho trẻ.

Bước 2: Đeo gạc vào ngón tay trỏ và chấm thuốc lên vùng bị nấm theo thứ tự: Nướu, 2 bên niêm mạc má, vòm miệng, lưỡi.

Lưu ý: Chỉ chấm thuốc nhẹ nhàng lên vùng nhiễm nấm chứ không rơ qua lại để tránh gây tổn thương miệng trẻ.

3. Lưu ý trong cách điều trị bệnh nấm lưỡi ở trẻ em

Mẹ lưu ý những điều sau để điều trị đạt hiệu quả cao, giúp bé nhanh khỏi bệnh:

• Khi rơ lưỡi bằng dung dịch hoặc bôi thuốc, mẹ cần nhẹ nhàng, không rơ mạnh, tránh làm tổn thương lưỡi trẻ.
• Tuyệt đối không cạo vảy trắng vì có thể gây chảy máu dẫn đến nhiễm trùng.
• Sau khi rơ lưỡi hoặc dùng thuốc, cần chờ ít nhất 30 phút mới cho trẻ súc miệng hoặc ăn uống để thuốc có thời gian thấm và phát huy tác dụng.
• Không rơ lưỡi hoặc bôi thuốc ở phần cuống lưỡi, thuốc có thể trôi xuống họng hoặc dễ gây nôn trớ cho trẻ.

4. Cách phòng ngừa nhiễm nấm lưỡi tái phát

Nấm lưỡi không khó điều trị nhưng lại dễ tái phát nếu trẻ không được điều trị sớm và dứt điểm. Để phòng ngừa nấm lưỡi tái nhiễm, mẹ chú ý những điểm sau:

Vệ sinh răng miệng cho trẻ hằng ngày

• Với trẻ biết tự vệ sinh răng miệng: Cho trẻ đánh răng, súc miệng 2 lần 1 ngày.
• Với trẻ chưa biết tự vệ sinh răng miệng: Rơ lưỡi cho trẻ 2 lần 1 ngày bằng gạc rơ lưỡi có tẩm sẵn dịch kháng khuẩn, chống nấm.

Loại bỏ nguồn lây nấm từ bên ngoài

• Vệ sinh vú và đầu ti của mẹ sau khi cho trẻ bú.
• Vệ sinh đồ dùng của trẻ: Núm vú giả, cốc, bát, thìa, đồ chơi…
• Điều trị nhiễm nấm vú ở mẹ nếu mẹ bị nhiễm nấm để tránh tình trạng lây nhiễm ngược lại cho trẻ.

Chế độ dinh dưỡng của trẻ

• Sử dụng thức ăn mềm như sữa, cháo, sinh tố để trẻ dễ nuốt, tránh gây tổn thương miệng.
• Bổ sung thực phẩm giàu chất dinh dưỡng cho trẻ, đặc biệt là chất đạm và vitamin.
• Bổ sung thức ăn giàu lợi khuẩn Probiotic như sữa chua để cân bằng hệ vi sinh, đẩy lùi vi khuẩn có hại.
• Hạn chế thực phẩm có đường, men vì nấm vốn phát triển tốt trong môi trường ấm, có đường.

Cách chữa nấm lưỡi ở trẻ em ở trẻ em mẹ có thể áp dụng là cách rơ lưỡi với các loại dung dịch, dùng gạc rơ lưỡi chuyên dụng hoặc sử dụng thuốc tùy thuộc vào tình trạng nặng nhẹ của bệnh. Vì vậy mẹ cần xác định đúng tình trạng của bé để có cách chữa bệnh nấm lưỡi ở trẻ em phù hợp nhấ.

Nếu còn bất cứ băn khoăn gì về cách điều trị bệnh nấm lưỡi ở trẻ em, mẹ có thể để lại phản hồi bên dưới hoặc liên hệ với chuyên gia của Dr.Papie để được tư vấn nhanh chóng và chính xác nhất.

Nhãn hàng Dr.Papie – CÔNG TY CỔ PHẦN DƯỢC PHẨM STARMED

• Địa chỉ: số 20, TT4A, Khu đô thị Văn Quán, Hà Đông, Hà Nội
• Giờ hành chính: 024 3824 8222 | Hotline: 0911.225.336