Bệnh nấm lưỡi ở trẻ em: Nguyên nhân, triệu chứng và cách xử lý hiệu quả nhất

Tác giả Tham vấn y khoa Thời gian đăng Thời gian sửa
Dược sĩ Lê Quân Dược sĩ Cao Thị Thanh 9 Tháng Tư, 2020 24 Tháng Sáu, 2022

Bệnh nấm lưỡi ở trẻ em thường gặp ở trẻ dưới 10 tuổi. Bệnh không gây nguy hiểm cho trẻ nhưng nếu không được điều trị kịp thời có thể ảnh hưởng xấu đến sinh hoạt của bé. Bài viết dưới đây, các chuyên gia Dr.Papie sẽ giúp mẹ nhận biết trẻ bị nấm lưỡi qua các dấu hiệu điển hình và cung cấp cho mẹ biện pháp điều trị an toàn và hiệu quả nhất.

1. Bệnh nấm lưỡi ở trẻ em là gì?

nấm lưỡi ở trẻ em
Các đốm trắng, mảng trắng là dấu hiệu điển hình của nấm miệng

Nấm lưỡi hay còn gọi là tưa lưỡi ở trẻ em do nấm Candida Albicans. Biểu hiện rõ nhất là những mảng màu trắng đục xuất hiện ở niêm mạc miệng. Chúng rất khó làm sạch, khiến trẻ khó chịu, biếng ăn, bỏ bú, quấy khóc vì đau.

Nấm lưỡi có thể xảy ra ở bất kì giai đoạn nào trong quá trình phát triển của trẻ. Bệnh hay gặp nhất ở trẻ sơ sinh đến trẻ dưới 10 tuổi và rất dễ tái phát nếu trẻ không được chăm sóc lưỡi, miệng thường xuyên.

2. Nguyên nhân gây bệnh nấm lưỡi ở trẻ em

nấm Candida Albicans gây bệnh nấm lưỡi ở trẻ em
Nguyên nhân chính gây nấm lưỡi ở trẻ là nấm Candida Albicans

Nguyên nhân chính dẫn đến bệnh nấm miệng ở trẻ sơ sinh là do nấm Candida AlbicansNấm Candida vốn kí sinh trong khoang miệng trẻ và có ở 0,5-20% trẻ em khỏe mạnh. Bình thường chúng không gây hại cho trẻ nhưng khi gặp điều kiện thuận lợi, chúng phát triển nhanh chóng và gây ra bệnh nấm lưỡi.

Trẻ có nguy cơ nhiễm nấm lưỡi khi những sức đề kháng cơ thể trẻ suy giảm hoặc trẻ bị lây nhiễm từ nguồn bên ngoài:

  • Bé sử dụng kháng sinh thường xuyên: Kháng sinh tiêu diệt vi khuẩn có lợi ở miệng, tạo cơ hội cho nấm lưỡi phát triển phá vỡ cân bằng hệ vi sinh khiến trẻ bị nấm lưỡi.
  • Sử dụng thuốc Corticoid dạng hít (trong dự phòng, điều trị hen suyễn, viêm mũi dị ứng): Tác dụng phụ của Corticoid là ức chế miễn dịch gây nên bệnh nấm ở khoang miệng, lưỡi…
  • Trẻ có hệ thống miễn dịch yếu: Hệ thống miễn dịch chưa hoàn thiện khiến nấm lưỡi có cơ hội xâm nhiễm và nhân lên nhanh chóng, nhất là với trẻ đẻ non thiếu tháng, trẻ còi xương suy dinh dưỡng.
  • Mẹ bị nhiễm nấm Candida âm đạo: Trong quá trình mang thai và chuyển dạ, trẻ có thể bị lây nhiễm nấm từ âm đạo của mẹ.
  • Trẻ thường xuyên bú sữa bình hoặc dùng chung đồ dùng với trẻ bị nhiễm nấm: Có nguy cơ nhiễm nấm từ trẻ khác vì trẻ có thói quen ngậm mút đồ vật khiến vi nấm bám lại trên đó và xâm nhập vào miệng trẻ không mắc bệnh.

Có thể bạn quan tâm: Nấm lưỡi ở trẻ em có lây không? Và cách phòng ngừa lây nhiễm

3. Triệu chứng bệnh nấm lưỡi ở trẻ em

Lưỡi trẻ sơ sinh bị trắng
Triệu chứng ban đầu của nấm lưỡi dễ nhận thấy nhất là các mảng trắng bám trên lưỡi trẻ

Dưới đây là những triệu chứng điển hình của bệnh nấm ở trẻ em giúp mẹ nhận biết bệnh ở trẻ.

Triệu chứng điển hình ở trẻ bị nấm lưỡi:

  • Giai đoạn đầu, bệnh chỉ là những chấm trắng nhỏ ở đầu lưỡi. Sau đó, bệnh sẽ nhanh chóng phát triển thành những mảng trắng rộng ở cả bề mặt lưỡi, má. Thậm chí, chúng còn lan xuống cổ, thực quản gây viêm phổi, tiêu chảy.
  • Xuất hiện các mảng trắng giống cặn sữa hoặc bông trên bề mặt lưỡi trẻ. Mảng trắng bám chắc vào niêm mạc lưỡi và khó làm sạch. Nếu cố cạo, chà xát có thể gây chảy máu nhẹ.
  • Trẻ có cảm giác đau rát lưỡi, gai lưỡi sưng đỏ.
  • Môi và da miệng trở nên khô, có thể xuất hiện vết nứt ở khóe miệng trong trường hợp nặng.
  • Hơi thở trẻ có mùi hôi do chất thải của nấm tiết ra.

Triệu chứng khác:

  • Trẻ hay quấy khóc, bỏ ăn bỏ bú do đau rát ở lưỡi, đau tăng khi ăn uống.
  • Trẻ có thể sốt nhẹ nếu có nhiễm trùng.

4. Hình ảnh bệnh nấm lưỡi ở trẻ sơ sinh

Dưới đây là hình ảnh nấm miệng ở trẻ em thường gặp theo từng giai đoạn. Mẹ quan sát để phát hiện và so sánh với tình trạng của trẻ.

Hình ảnh nấm lưỡi ở trẻ em có dạng mảng trắng sữa trên lưỡi trẻ

Mảng trắng sữa trên lưỡi của trẻ
Mảng trắng sữa trên lưỡi do nấm phát triển khiến mẹ dễ nhầm tưởng rằng đó là cặn sữa để lại

Mảng trắng giống bông xốp trên bề mặt lưỡi.

Mảng trắng giống bông xốp do nấm lưỡi ở trẻ em
Mảng trắng giống bông xốp trên bề mặt lưỡi gây ra do hiện tượng tăng sản

Nấm lưỡi lan rộng ra toàn miệng trẻ bị nấm lưỡi

nấm lưỡi lan rộng ra toàn miệng
Không điều trị kịp thời nấm ở lưỡi sẽ lan rộng ra khắp khoang miệng của trẻ

Nấm lưỡi khiến trẻ đau rát

Nấm lưỡi khiến trẻ đau rát
Các mảng nấm bám chắc vào lưỡi khiến trẻ cảm thấy khó chịu, đau rát

Xem chi tiết: 11+ hình ảnh nấm lưỡi ở trẻ em giúp mẹ nhận biết bệnh sớm

5. Bệnh nấm lưỡi ở trẻ em có nguy hiểm không?

Nấm lưỡi ở trẻ em có nguy hiểm không? Theo các chuyên gia: Bệnh nấm lưỡi ở trẻ con là bệnh lành tính và không gây nguy hiểm. Tuy nhiên nếu trẻ không được điều trị dứt điểm thì bệnh dễ tái phát và gây ra những ảnh hưởng xấu:

  • Nấm lưỡi có thể phát triển nhanh chóng và lan ra toàn khoang miệng trẻ (niêm mạc má, môi, vòm miệng, nướu, amidan…khiến tổn thương lan rộng và kéo dài thời gian điều trị.
  • Nấm lan xuống cơ quan hô hấp gây ra các bệnh như viêm phổi, viêm phế quản…
  • Nấm lan xuống cơ quan tiêu hóa gây khó nuốt, nôn trớ, đau tức ngực.
  • Trẻ bị nấm lưỡi thường thấy đau rát lưỡi nên biếng ăn, bỏ bú, lâu ngày dẫn đến chậm lớn, suy dinh dưỡng.

Ngoài ra, nấm còn có thể lây từ miệng trẻ sang đầu ti của mẹ trong quá trình mẹ cho con bú khiến mẹ bị nhiễm nấm vú.

6. Chẩn đoán bệnh nấm lưỡi ở trẻ

Lưỡi trẻ bị nấm
Lưỡi sưng đỏ, xuất hiện các mảng trắng là dấu hiệu hàng đầu để chuẩn đoán nấm lưỡi ở trẻ em

Chẩn đoán chủ yếu dựa trên khám lâm sàng, bác sĩ sẽ quan sát và khám lưỡi trẻ dựa theo dấu hiệu của bệnh nấm lưỡi ở trẻ em:

  • Xuất hiện các mảng trắng giống sữa hoặc bông trên bề mặt lưỡi.
  • Lưỡi sưng đỏ
  • Trẻ cảm thấy đau lưỡi.
  • Xuất hiện các vết nứt ở khóe miệng nếu nấm lưỡi ở giai đoạn nặng.

Ngoài ra, có thể kết hợp với các phương pháp khác như sinh thiết, soi tươi, nuôi cấy khuẩn lạc, xét nghiệm PCR… khi cần thiết.

7. Cách trị bệnh nấm lưỡi ở trẻ em

7.1. Cách trị nấm lưỡi ở trẻ em thể nhẹ

Trong trường hợp nhẹ, các đốm trắng nhỏ và chỉ xuất hiện trên lưỡi, mẹ có thể điều trị cho trẻ tại nhà bằng các cách sau:

7.1.1. Dùng nước muối để trị nấm lưỡi ở trẻ em

Nước muối sinh lý
Nước muối sinh lý tác dụng diệt khuẩn tốt và rất an toàn với trẻ nhỏ

Nước muối có tác dụng sát trùng tốt, giúp làm sạch khoang miệng, loại bỏ vi khuẩn, nấm ký sinh gây bệnh nấm lưỡi ở trẻ em.

Cách sử dụng nước muối trị nấm lưỡi cho bé:

  • Chuẩn bị 10ml dung dịch nước muối sinh lý 0.9%
  • Dùng gạc rơ lưỡi thấm vào dung dịch nước muối và rơ nhẹ nhàng lưỡi cho trẻ.

Lưu ý: Nếu không có nước muối sinh lý, mẹ có thể pha theo tỉ lệ ½ thìa cà phê muối trắng với khoảng 100ml nước ấm.

7.1.2 Dùng baking soda để điều trị nấm lưỡi ở trẻ em

baking soda
Baking soda có khả năng đánh bật các mảng bám, thức ăn thừa trên lưỡi từ đó loại bỏ nguồn thức ăn và nấm lưỡi.

Baking soda có bản chất là NaHCO3 có tính kiềm, có khả năng tiêu diệt nấm vốn phát triển tốt trong môi trường axit. Baking soda còn có tác dụng đánh bật mảng bám, loại bỏ nguồn thức ăn và nơi cư trú của nấm lưỡi.

Cách sử dụng baking soda trị nấm lưỡi cho bé:

  • Pha ½ thìa cà phê baking soda với khoảng 100ml nước ấm
  • Dùng gạc rơ lưỡi thấm vào dung dịch baking soda và rơ nhẹ nhàng lưỡi cho trẻ bị nấm lưỡi.

7.1.3 Dùng sữa chua cho em bé bị nấm lưỡi

Cho trẻ bị nấm lưỡi ăn sữa chưa
Sữa chua bổ sung lợi khuẩn làm cân bằng hệ vi khuẩn, cải thiện tình trạng nấm lưỡi

Sữa chua chứa nhiều lợi khuẩn Probiotic giúp cân bằng hệ vi khuẩn, đẩy lùi sự phát triển của nấm, cải thiện tình trạng nấm lưỡi ở trẻ.

Cách sử dụng: Cho trẻ ăn hoặc uống trực tiếp vài lần một ngày.

Lưu ý: Mẹ nên mua sữa chua có hàm lượng Probiotic cao, không chứa đường vì nấm phát triển tốt trong môi trường có đường.

7.1.4. Dùng lá trà xanh để trị bệnh nấm lưỡi ở trẻ em

Lá trà xanh
Mặc dù có vị chát nhưng lá trà xanh có công dụng diệt nấm, kháng khuẩn tốt trong điều trị cho trẻ bị nấm lưỡi

Các tinh chất trong trà xanh có khả năng tiêu diệt một số vi khuẩn, vi nấm, vì vậy có tác dụng hỗ trợ điều trị cho trẻ bị nấm lưỡi.

Cách sử dụng lá trà xanh trị nấm lưỡi:

  • Chuẩn bị 1 nắm trà xanh (khoảng 50g) và rửa sạch.
  • Cho vào nồi đun sôi với 1 ít muối và để nguội, chiết lấy nước trà.
  • Dùng gạc rơ lưỡi thấm vào dung dịch nước trà và rơ nhẹ nhàng lưỡi cho trẻ.

Lưu ý: Trà xanh có vị hơi đắng, chát nên mẹ không nên pha đặc

7.1.5. Dùng lá hẹ để trị bệnh nấm lưỡi ở trẻ sơ sinh

Rơ lưỡi bằng lá hẹ cho trẻ bị nấm lưỡi
Lá hẹ chứa nhiều kháng sinh thực vật tác dụng diệt nấm hiệu quả và rất an toàn với trẻ

Lá hẹ được mệnh danh là “kháng sinh thực vật” có tác dụng diệt khuẩn kháng nấm hiệu quả mà không gây tác dụng phụ như thuốc kháng sinh thông thường đảm bảo an toàn khi điều trị bệnh nấm lưỡi ở trẻ sơ sinh.

Cách sử dụng lá hẹ điều trị nấm lưỡi:

  • Chuẩn bị 1 nắm lá hẹ (khoảng 100g) và rửa sạch
  • Xay nhỏ với khoảng 50ml nước, đun sôi để nguội và lọc lấy dịch chiết
  • Dùng gạc rơ lưỡi thấm vào dịch chiết lá hẹ và rơ nhẹ nhàng lưỡi cho em bé bị nấm lưỡi

7.1.6. Dùng gạc rơ lưỡi đã tẩm dịch cho trẻ bị nấm lưỡi

Rơ lưỡi cho trẻ
Rơ lưỡi bằng gạc tẩm sẵn dung dịch có tính sát khuẩn giúp tăng hiệu quả điều trị bệnh nấm miệng ở trẻ.

Gạc rơ lưỡi đã được tẩm sẵn dịch có khả năng diệt khuẩn kháng nấm, mang lại hiệu quả cao trong điều trị nấm lưỡi.

Cách sử dụng: Bóc gạc khỏi bao bì, đeo vào ngón tay trỏ và rơ nhẹ nhàng lưỡi cho trẻ.

Lưu ý: Mẹ cần chọn gạc rơ lưỡi có thành phần tẩm sẵn NaHCO3 để làm sạch nấm lưỡi hiệu quả, giúp bé khỏi nấm lưỡi nhanh nhất.

Hiện nay trên thị trường có bán nhiều loại gạc thô cũng như gạc rơ lưỡi có tẩm dịch. Trong số đó, gạc rơ lưỡi Dr.Papie được nhiều mẹ bỉm sữa và chuyên gia khuyên dùng vì các điểm ưu việt sau:

  • Hiệu quả: Gạc Dr.Papie được tẩm sẵn 4 thành phần: Nước muối sinh lý, NaHCO3, Xylitol, dịch chiết lá hẹ, diệt vi khuẩn, vi nấm, làm sạch miệng lưỡi bé tốt hơn, giúp bé khỏi nhanh nấm miệng.
  • An toàn: Đã được kiểm chứng bởi Bộ Y tế
    • Các thành phần trong dịch tẩm đều an toàn với trẻ nhỏ, không hề gây kích ứng hay tác dụng phụ.
    • Gạc được dệt từ chất liệu Polyester mềm mại với miệng bé, không bị mục, mủn trong môi trường ẩm, không để lại sợi bông trong miệng trẻ so với gạc dệt từ chất liệu cotton.
    • Gạc được tiệt trùng 2 lần, loại bỏ toàn bộ vi khuẩn, đảm bảo vô trùng.
  • Tiện lợi: Mỗi gạc được đóng gói riêng trong 1 túi kín, vô cùng tiện lợi, tiết kiệm thời gian cho mẹ trong quá trình sử dụng so với gạc thô tẩm dịch tự pha.

Mẹ tham khảo gạc rơ lưỡi trị nấm lưỡi cho trẻ tại đây.

7.2. Cách điều trị khi bệnh nấm lưỡi ở trẻ em diễn biến nặng

Thuốc chữa nấm miệng ở trẻ em Nystatin
Thuốc chữa nấm miệng ở trẻ em Nystatin dạng bột pha nước dễ dùng, tác dụng nhanh tại chỗ.

Trong trường hợp trẻ nhiễm nấm nặng: Đốm trắng to hơn tạo thành mảng, có thể lan rộng ra toàn miệng… và dùng các phương pháp trên không hiệu quả thì mẹ cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ để được tư vấn và điều trị.

Các thuốc thường được bác sĩ chỉ định dùng cho trẻ:

  • Thuốc trị nấm lưỡi Nystatin: Thuốc dạng dung dịch rơ lưỡi, có tác dụng tại chỗ.
  • Thuốc trị nấm lưỡi Miconazole: Thuốc dạng kem bôi, có tác dụng tại chỗ
  • Thuốc trị nấm lưỡi Fluconazole: Thuốc dạng viên nang cứng dùng đường uống, có tác dụng toàn thân.

Lưu ý khi dùng thuốc cho trẻ:

  • Ưu tiên dùng thuốc chống nấm tác dụng tại chỗ để hạn chế tác dụng phụ, chỉ sử dụng thuốc có tác dụng toàn thân khi bệnh nặng và không thể rơ hoặc bôi được.
  • Dùng đúng thuốc và đủ liệu trình cho bé theo sự chỉ dẫn của bác sĩ, không được tự ý tăng giảm liều.
  • Thông thường bệnh sẽ khỏi sau 2-3 tuần dùng thuốc

8. Cách chăm sóc trẻ em bị nấm lưỡi

Mẹ điều trị nấm lưỡi cho trẻ kết hợp với các biện pháp chăm sóc tại nhà để đạt hiệu quả tốt nhất. 

Chăm sóc miệng hàng ngày cho trẻ:

  • Vệ sinh lưỡi, miệng cho trẻ bằng gạc rơ lưỡi có tẩm dịch diệt khuẩn kháng nấm.
  • Tuyệt đối không cạy vảy trắng vì có thể gây tổn thương, chảy máu dẫn đến nhiễm trùng.
  • Rửa sạch tay khi chạm vào miệng bé.

Chế độ dinh dưỡng cho trẻ:

  • Cho trẻ ăn thức ăn mềm như cháo, sữa, sinh tố để tránh gây tổn thương lưỡi
  • Bổ sung chất dinh dưỡng hàng ngày: Chất đạm, vitamin… để tăng cường sức đề kháng cho trẻ.

Xem chi tiết: Hướng dẫn chi tiết cách điều trị bệnh nấm lưỡi ở trẻ em của chuyên gia Dr.Papie

9. Cách phòng ngừa bệnh nấm lưỡi ở trẻ con

Rơ lưỡi, đánh răng ở trẻ em
Vệ sinh răng miệng thường xuyên là cách hữu hiệu nhất để phòng nấm miệng ở trẻ em

Nấm miệng ở trẻ em không khó điều trị nhưng lại rất dễ tái phát nếu mẹ không phòng ngừa cho trẻ đúng cách. Mẹ cần lưu ý:

Vệ sinh răng miệng cho trẻ thường xuyên:

  • Đối với trẻ chưa biết đánh răng: Rơ lưỡi cho trẻ 2 lần/ ngày
  • Đối với trẻ đã biết đánh răng: Cho trẻ đánh răng, súc miệng 2 lần/ ngày. Ngoài ra, mẹ nên kết hợp rơ lưỡi ít nhất 1 lần/ ngày.

Vệ sinh sạch sẽ các đồ bé tiếp xúc:

  • Vệ sinh bình sữa, núm vú của mẹ trước khi cho trẻ bú
  • Vệ sinh đồ dùng, chơi của trẻ (do trẻ hay có thói quen ngậm mút đồ chơi)
  • Không cho trẻ dùng chung đồ với trẻ bị nhiễm nấm như bát, thìa, cốc nước…

Phối hợp điều trị nấm vú ở mẹ: Cùng với việc điều trị nấm lưỡi ở trẻ, nếu mẹ bị nấm vú thì cần điều trị đồng thời để tránh lây nhiễm qua bé và ngược lại đồng thười việc này cũng hỗ trợ điều trị bệnh nấm miệng ở trẻ em nhanh khỏi hơn.

Bệnh nấm lưỡi ở trẻ em là bệnh khá phổ biến và không gây nguy hiểm nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Nếu còn băn khoăn về bệnh, mẹ có thể để lại phản hồi bên dưới hoặc liên hệ với chuyên gia của Dr.Papie để được tư vấn nhanh chóng và chính xác nhất.

Nhãn hàng Dr.Papie – CÔNG TY CỔ PHẦN DƯỢC PHẨM STARMED

  • Địa chỉ: số 20, TT4A, Khu đô thị Văn Quán, Hà Đông, Hà Nội
  • Giờ hành chính: 024 3824 8222 | Hotline: 0911.225.336
0/5 (0 Reviews)
0/5 (0 Reviews)

8 thoughts on “Bệnh nấm lưỡi ở trẻ em: Nguyên nhân, triệu chứng và cách xử lý hiệu quả nhất

  1. Vũ Thị Hương says:

    Nhờ có bài viết này mà mình có thể tự chữa nấm miệng cho con bằng gạc răng miệng Dr.Papie mà không cần phải đến viện.Cảm ơn Dr.papie nhiều ạ!

  2. Dungss says:

    Bình thường tôi thường cho con ăn sữa chua có đường để kích thích vị giác cho con. Sau khi đọc xong bài viết thì mới biết đường sẽ làm tăng nguy cơ gây nấm miệng con. Cảm ơn bài viết từ Dr.Papie đã mang lại nhiều thông tin hữu ích.

  3. Chin says:

    Trước đây, tôi có sử dụng khăn vải màn thấm nước lá hẹ để lau lưỡi cho con nhưng rất bất tiện và bảo quản khó khăn. Gạc răng miệng Dr.Papie rất tiện lợi vì nó được đóng theo từng gói riêng biệt.

  4. Chin says:

    Trước đây, tôi có sử dụng khăn vải màn thấm nước lá hẹ để lau lưỡi cho con nhưng rất bất tiện và bảo quản khó khăn. Gạc răng miệng Dr.Papie rất tiện lợi vì nó được đóng theo từng gói riêng biệt.*

  5. Vũ tình says:

    Mình đã dùng khăn sữa thấm nước muối để rửa miệng cho bé nhà mình nhưng sau mỗi lần rửa thường để lại sợi bông nhỏ trên miệng con. Nhưng sau một mời gian dùng gạc răng miệng Dr.Papie thì không còn xuất hiện hiện tượng như trên nữa.

  6. Nguyễn ngọc says:

    Nhà mk trk giờ toàn tự pha nước muối để vệ sinh răng miệng cho bé.nhờ có bài viết này mà mk biết thêm đk nhiều công dụng của nước muối nữa.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

0911225336 Zalo Facebook