Sốt phát ban và sởi ở trẻ em là hai bệnh có triệu chứng khá giống nhau, mẹ khó phân biệt. Bài viết dưới đây giúp mẹ phân biệt được hai bệnh và có cách điều trị, chăm sóc hiệu quả.

Mục lục

1. Phân biệt sốt phát ban và sởi ở trẻ nhỏ theo nguyên nhân

Bảng phân biệt sốt phát ban và sởi ở trẻ nhỏ theo tác nhân gây bệnh và đường lây nhiễm:

Sốt phát ban

Sởi

Tác nhân gây bệnh

Chủ yếu do virus Herpes 6 gây ra, không nguy hiểm như virus sởi.

Ngoài ra còn do một số loại virus khác như: Herpes 7, rubella..

Chủ yếu do giống virus Morbillivirus của họ Paramyxoviridae gây ra. Có phần nguy hiểm và tính lây lan cao hơn.

Đường lây nhiễm

Có nhiều con đường lây nhiễm hơn sởi: Tiếp xúc với dịch hô hấp, nước bọt của người mắc bệnh, do trung gian truyền bệnh (muỗi, côn trùng…)

Ít lây lan thành dịch.

Lây nhiễm qua đường hô hấp trực tiếp: ho, hắt hơi…

Tính lây lan cao

2. Phân biệt sốt phát ban và sởi ở trẻ nhỏ theo triệu chứng

Quan sát các triệu chứng của con, mẹ có thể phân biệt được sự giống và khác nhau của sốt phát ban và bệnh sởi.

Sốt phát ban

Sởi

Giống nhau

Thời gian ủ bệnh:

Sốt 38-39 độ
Chán ăn, bỏ bú, quấy khóc.
Nôn ói, tiêu chảy.
Mệt mỏi, đau mỏi cơ

Khác nhau

Thời gian xuất hiện nốt ban: 1-7 ngày sau sốt, ban kéo dài khoảng 3 ngày.
Ban nổi đỏ, sáng, mịn, ít sần trên bề mặt da.
Ban nổi trên bề mặt da cùng lúc.

Không gây ngứa ngáy, khó chịu

Khi ban lặn không để lại vết thâm, sẹo

Thời gian xuất hiện ban sởi khoảng 3-4 ngày sau khi sốt và ban kéo dài 2-5 ngày.
Ban sần trên bề mặt da.

Ban nổi trên bề mặt da theo trình tự: Sau tai, mặt, ngực, toàn thân.
Gây ngứa ngáy, khó chịu cho trẻ

Khi ban lặn có để lại vết thâm, sẹo
Đi kèm thêm triệu chứng: Chảy nước mũi, ho, mắt đỏ.

Bạn có thể xem chi tiết bài viết sốt phát ban dạng sởi ở trẻ em của chúng tôi để phân biệt rõ ràng hơn về 2 bệnh này.

3. Hình ảnh phân biệt sốt phát ban và sởi ở trẻ nhỏ

3.1. Hình ảnh phát ban

Hình 1: Trẻ bị sốt phát ban

Trẻ sốt phát ban với các vết ban đỏ không sần do mọc dưới da

Hình 2: Ban nổi toàn thân

Sốt phát ban toàn thân ở trẻ — Sốt phát ban khiến ban mọc khắp cơ thể làm trẻ khó chịu, ngứa ngáy

Hình 3: Ban lặn không để lại thâm sẹo

Trẻ đã khỏi sốt phát ban dạng sởi — Các vết ban toàn thân của sốt phát ban không gây tổn thương sâu lên sẽ không để lại sẹo

3.2. Hình ảnh sởi

Hình 1: Sởi ở mặt

Trẻ bị sởi ở mặt — Ban của bệnh sởi là ban nổi trên da gây tổn thương sâu cho bề mặt da

Hình 2: Sởi ở ngực

Trẻ bị sởi trên ngực — Các vết ban sẽ xuất hiện ở cổ trẻ đầu tiên sau đó lan dần xuống ngực, bụng

Hình 3: Thâm do sởi

Trẻ bị sởi ở lưng — Các vết ban do sởi gây tổn thương sâu trên da và để lại sẹo sau khi trẻ khỏi bệnh sởi

4. Các biến chứng của sốt phát ban và lên sởi ở trẻ em

Biến chứng trên não của sốt phát ban ở trẻ em

Sốt phát ban lành tính, ít gặp phải các biến chứng hơn sởi. Mẹ có thể tham khảo bảng so sánh các biến chứng của sốt phát ban và biến chứng của sởi:

Biến chứng sốt phát ban

Biến chứng sởi

Sốt phát ban chủ yếu do virus thông thường gây ra nên hầu như không gây ra biến chứng nguy hiểm nào nếu được chăm sóc, điều trị đúng cách.

Viêm não: ít gặp, gây đau đầu, mệt mỏi, mê man.
Viêm tai giữa: bé có triệu chứng quấy khóc, đau tai, nôn ói.
Viêm phổi: Ho, khó thở là biểu hiện của biến chứng viêm phổi.

Trẻ em mắc sởi nguy hiểm hơn vì dễ xuất hiện các biến chứng nguy hiểm do bội nhiễm hơn sốt phát ban.

Viêm não: Mê man, đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn, mỏi cơ là những biểu hiện của viêm não.
Viêm tai giữa: Ngoài đau, giảm thính giác, trẻ quấy khóc, có thể quan sát thấy có dịch mủ chảy ra ở tai
Viêm phổi, phế quản: Đây là một trong những biến chứng nguy hiểm có thể gây tử vong ở trẻ.
Loét miệng: Do sốt cao và hiện tượng bội nhiễm gây ra. Trẻ quấy khóc, bỏ ăn, bỏ bú.

Trên là chuỗi hình ảnh về sốt phát ban dạng sởi. Vậy hình ảnh sốt phát ban thông thường ra sao. Mẹ tìm hiểu chuỗi hình ảnh sốt phát ban qua bài viết: Chuỗi 17+ hình ảnh sốt phát ban ở trẻ

5. Cách điều trị và chăm sóc trẻ bị sốt phát ban và sởi

Sốt phát ban và sởi là hai bệnh gây ra bởi virus, triệu chứng và cách điều trị là như nhau.

5.1. Cách điều trị

Hiện nay chưa có cách điều trị đặc hiệu đối với sốt phát ban và sởi. Phương pháp điều trị tập trung vào điều trị triệu chứng kết hợp tăng cường thể trạng của cơ thể.

5.1.1. Hạ sốt đúng cách cho trẻ bị sốt phát ban và sởi

Hạ sốt của sốt đúng cách cho trẻ bị sốt phát ban

Mỗi nhiệt độ sốt sẽ có cách hạ sốt khác nhau:

Với trẻ sốt dưới 38.5 độ C – sốt nhẹ: Nhiệt độ này không gây biến chứng nguy hiểm cho trẻ. Mẹ không nên lạm dụng thuốc vì có thể gây ra tác dụng phụ lên gan, thận. Thay vào đó, mẹ nên chườm ấm, chườm mát để hạ sốt an toàn cho bé,
Nếu trẻ sốt trên 38.5 độ C: Mẹ cho bé sử dụng thuốc hạ sốt theo chỉ định của dược sĩ, bác sĩ. Một số loại thuốc hạ sốt như: paracetamol, ibuprofen… nên được dự trữ trong nhà để dùng cho các trường hợp sốt đột ngột.

Cách chườm ấm, chườm mát cho bé:

Dùng khăn mềm, sạch nhúng vào nước ấm (38 độ C) hay nước mát (32 độ C) rồi vắt qua cho ráo nước.
Chườm ở những vị trí có mạch máu lớn đi qua như: trán, nách, bẹn, lòng bàn tay, lòng bàn chân.

Lưu ý: Nhiệt độ chườm ấm nên thấp hơn nhiệt độ cơ thể bé 0.5 độ C. Không chườm quá lạnh đột ngột, gây nguy hiểm cho bé. Hoặc mẹ có thể dùng khăn hạ sốt Dr.Papie chườm lạnh cho bé với nhiệt độ phù hợp từ các dịch chiết dược liệu (bạc hà, tía tô…). Vừa hạ sốt an toàn lại hiệu quả

5.1.2. Bổ sung vitamin A cho trẻ

Vitamin A đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ tế bào biểu mô và tăng cường hệ miễn dịch ở trẻ. Đối với trẻ bị sốt phát ban hay sởi, có hệ miễn dịch tốt giúp bé nhanh khỏi bệnh. Hơn nữa, bé bị sốt phát ban, sởi thường kèm theo triệu chứng tiêu chảy. Vitamin A bị thoát ra ngoài do bị tiêu chảy gây thiếu hụt vitamin A. Vì vậy, cần bổ sung vitamin A cho trẻ.

Cách bổ sung vitamin A cho trẻ:

Cung cấp vitamin A cho trẻ qua các loại thực phẩm như: Đu đủ, cà rốt, xoài, rau xanh…
Viên uống bổ sung vitamin A cho trẻ mắc sởi được bổ sung với liều lượng:

- Trẻ dưới 6 tháng: Uống 50.000 đơn vị/ ngày x 2 ngày liên tiếp
- Trẻ 6 -12 tháng: Uống 100.000 đơn vị/ ngày x 2 ngày liên tiếp
- Trẻ trên 12 tháng và người lớn: uống 200.000 đơn vị/ ngày x 2 ngày liên tiếp

Lưu ý: Nếu tình trạng thiếu vitamin A ở trẻ trầm trọng hơn, có thể tăng số lần uống theo chỉ định của bác sĩ.

5.1.3. Điều trị triệu chứng mà trẻ gặp phải

Nếu trẻ bị viêm đường hô hấp trên

Thuốc ho Dextromethorphan cho trẻ bị sốt phát ban và sởi — Thuốc ho Dextromethorphan là thuốc giảm ho hiệu quả và an toàn cho trẻ được các bác sĩ khuyên dùng

Cho trẻ uống đủ nước mỗi ngày: Bù lượng nước đã mất do sốt, chảy nước mũi…
Một số loại thuốc giảm ho: Dextromethorphan…
Một số loại thuốc giảm viêm, chống phù nề: Dexamethasone, Prednisolone…
Thuốc kháng histamin để giảm nghẹt mũi, chảy nước mũi cũng được sử dụng.

Lưu ý: Dùng thuốc cho trẻ theo chỉ định của bác sĩ, dược sĩ. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc.

Nếu trẻ bị tiêu chảy:

Bù nước, điện giải cho trẻ tránh tình trạng sốc do mất nước. Có thể uống nước trực tiếp, uống oresol hoặc bổ sung qua đường truyền tĩnh mạch tại các cơ sở y tế.
Hoặc bác sĩ có thể kê một vài loại thuốc uống cho trẻ: Men vi sinh, Loperamid…

Nếu trẻ bị nhiễm trùng ngoài da:

Vệ sinh sạch sẽ cơ thể, các nốt nhiễm trùng cho bé.
Bổ sung nhiều vitamin C qua thực phẩm như nước cam, bưởi…
Dùng một số loại thuốc bôi, gel bôi có tính sát khuẩn, chống viêm theo chỉ định của bác sĩ.

5.2. Cách chăm sóc trẻ bị sốt phát ban và sởi

5 cách chăm sóc trẻ bị sốt phát ban và sởi mà mẹ nên biết:

Cách ly trẻ bị bệnh với những trẻ lành, người thân để hạn chế tiếp xúc, tránh lây lan cho những người chưa nhiễm bệnh.
Hạn chế cho trẻ ra ngoài để tránh gió lạnh gây nhiễm lạnh.
Vệ sinh cho trẻ hàng ngày và loại bỏ quan niệm kiêng nước. Không vệ sinh sạch sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn có cơ hội phát triển.
Cắt móng tay hoặc đeo găng tay cho trẻ để tránh tình trạng gãi ngứa gây lở loét, bội nhiễm.
Bổ sung dinh dưỡng cho trẻ đặc biệt là vitamin A qua các loại thực phẩm: Đu đủ, cà rốt, rau xanh…

Sốt phát ban và sởi ở trẻ em tuy có nhiều triệu chứng khác nhau nhưng không khó để phân biệt nếu mẹ chú ý quan sát. Nếu còn băn khoăn về tình trạng bệnh của con, mẹ hãy liên hệ qua hotline 0911225336 hoặc để lại câu hỏi ở phần comment bên dưới để được Chuyên gia của Dr.Papie giải đáp chính xác, nhanh chóng nhất.