Nôn trớ là tình trạng thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Nhiều bà mẹ lo lắng khi thấy bé bú mẹ bị nôn trớ, nhưng không phải lúc nào điều này cũng đáng lo ngại. Vậy nguyên nhân bé bị nôn trớ và cách xử lý khi bé nôn trớ là gì? Cùng tìm hiểu trong bài viết sau.

Nguyên nhân bé bú mẹ bị nôn trớ

Nguyên nhân sinh lý

• Hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện: Hệ tiêu hóa của bé còn non yếu, cơ vòng thực quản dưới chưa phát triển đầy đủ, khiến sữa dễ bị trào ngược lên miệng. Đây là một hiện tượng bình thường trong những tháng đầu đời của trẻ.
• Bé bú quá nhanh hoặc quá no: Khi bé bú quá nhanh, lượng sữa đi vào dạ dày đột ngột có thể khiến dạ dày bị căng quá mức, từ đó dẫn đến nôn trớ. Ngoài ra, nếu mẹ cho bé bú quá nhiều trong một lần, dạ dày chưa kịp tiêu hóa hết lượng sữa, dễ gây hiện tượng trào ngược.
• Nuốt nhiều không khí: Trong quá trình bú, nếu bé ngậm không đúng khớp ngậm hoặc sử dụng bình sữa có núm vú không phù hợp, bé có thể nuốt nhiều không khí. Khi khí tích tụ trong dạ dày, nó tạo áp lực lên thành dạ dày, đẩy sữa ra ngoài qua đường miệng.
• Vận động ngay sau khi bú: Việc bế bé nằm xuống ngay sau khi bú, thay tã hoặc chơi đùa mạnh cũng có thể khiến bé bị nôn trớ do tác động lên dạ dày.

Nguyên nhân bệnh lý

• Trào ngược dạ dày-thực quản: Một số trẻ có tình trạng trào ngược dạ dày-thực quản nặng hơn bình thường, gây ra nôn trớ thường xuyên. Điều này có thể liên quan đến sự phát triển chưa hoàn chỉnh của hệ tiêu hóa hoặc các vấn đề về cơ vòng thực quản.
• Dấu hiệu bệnh nhiễm khuẩn: Các bệnh lý nhiễm khuẩn như viêm dạ dày, nhiễm virus đường ruột, nhiễm khuẩn tiêu hóa có thể làm bé nôn trớ đi kèm với tiêu chảy, sốt và quấy khóc.
• Dị ứng sữa mẹ hoặc sữa công thức: Một số bé có thể bị dị ứng với protein trong sữa mẹ hoặc sữa công thức, gây kích thích hệ tiêu hóa, dẫn đến nôn trớ, phát ban hoặc tiêu chảy.
• Tắc ruột hoặc các bệnh lý đường ruột khác: Nếu bé có dấu hiệu nôn trớ kèm theo bụng chướng, không đi ngoài được, quấy khóc dữ dội, có thể bé đang gặp vấn đề về tắc ruột hoặc lồng ruột, cần được thăm khám ngay.

Cách xử lý khi bé bú mẹ bị nôn trớ

Điều chỉnh tư thế bú

Tư thế bú đúng tránh nôn trớ, giúp bé hạn chế nuốt phải không khí, giảm nguy cơ bị trớ sữa. Mẹ nên bế bé ở tư thế đầu cao hơn thân, giữ cổ và đầu bé thẳng. Đặt bé nghiêng khoảng 30-45 độ để sữa dễ dàng chảy xuống dạ dày. Đồng thời, đảm bảo miệng bé ngậm kín quầng vú để tránh nuốt nhiều không khí.

Điều chỉnh cách cho bú

Bé bú no bị trớ có thể do bú quá nhanh hoặc bú quá nhiều trong một lần. Bé bú mẹ bị nôn trớ thường xảy ra khi bé chưa quen với lượng sữa hoặc cách bú chưa đúng. Mẹ nên cho bé bú từng bên một, tránh đổi bên liên tục để hạn chế việc bé nuốt nhiều không khí. Nếu bé bú nhanh, mẹ có thể tạm dừng một lúc để bé nghỉ và nuốt bớt sữa. Ngoài ra, chia nhỏ cữ bú thay vì ép bé bú quá no cũng giúp bé tiêu hóa dễ dàng hơn.

Điều chỉnh chế độ ăn của mẹ

Chế độ ăn của mẹ ảnh hưởng đến chất lượng sữa, có thể làm trẻ sơ sinh bị trớ sữa sau khi bú. Để hạn chế tình trạng này, mẹ nên tránh thực phẩm cay nóng, cà phê, nước có ga vì chúng có thể gây đầy hơi. Thay vào đó, mẹ nên bổ sung thực phẩm dễ tiêu hóa, giàu dinh dưỡng như rau xanh, đạm lành mạnh. Uống đủ nước và duy trì chế độ ăn cân bằng cũng giúp sữa mẹ trở nên dễ tiêu hóa hơn với bé.

Giúp bé ợ hơi sau khi bú

Ợ hơi giúp bé đẩy bớt khí nuốt vào khi bú, từ đó giảm nguy cơ nôn trớ. Mẹ có thể giúp bé ợ hơi bằng cách bế bé tựa vào vai và nhẹ nhàng vỗ lưng. Một cách khác là đặt bé ngồi trên đùi, giữ thẳng lưng và xoa nhẹ nhàng lên lưng bé. Ngoài ra, có thể đặt bé nằm sấp trên cánh tay mẹ và xoa lưng để kích thích bé ợ hơi dễ dàng hơn.

Khi nào cần đưa bé đi khám bác sĩ?

Nôn trớ ở trẻ sơ sinh là hiện tượng phổ biến và thường không đáng lo ngại. Tuy nhiên, nếu bé bú mẹ bị nôn trớ quá nhiều, kéo dài nhiều ngày không thuyên giảm hoặc nôn ra dịch xanh, vàng, lẫn máu, mẹ cần đưa bé đi khám bác sĩ ngay. Ngoài ra, nếu bé quấy khóc dữ dội, có biểu hiện đau bụng, co quắp người sau khi nôn, hoặc chậm tăng cân, bú ít, mẹ cũng không nên chủ quan. Đặc biệt, các dấu hiệu mất nước như môi khô, da nhăn, tiểu ít hoặc tình trạng ngưng thở, tím tái sau khi nôn là những dấu hiệu nguy hiểm cần được xử lý kịp thời.

Trong hầu hết các trường hợp, nôn trớ ở trẻ sơ sinh có thể cải thiện bằng cách điều chỉnh tư thế bú, chế độ ăn và giúp bé ợ hơi đúng cách. Tuy nhiên, nếu bé xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào kể trên, mẹ nên đưa bé đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, đảm bảo an toàn cho sức khỏe của bé.

Nôn trớ ở trẻ sơ sinh thường không đáng lo ngại và có thể cải thiện bằng cách điều chỉnh tư thế bú, chế độ ăn và giúp bé ợ hơi đúng cách. Tuy nhiên, nếu bé bú mẹ bị nôn trớ liên tục mẹ không nên chủ quan mà cần đưa bé đi khám sớm. Việc theo dõi sức khỏe bé cẩn thận và có biện pháp xử lý kịp thời sẽ giúp bé phát triển khỏe mạnh.